• Lịch sử hình thành và phát triển của Luật sư Việt Nam

  • Ngày truyền thống của Luật sư Việt Nam, ngày 10 tháng 10 hàng năm, đôi điều về lịch sử hình thành và phát triển của Luật sư Việt Nam

  • Tuesday, 17 March 2015, 05:25:54 PM
  • SƠ LƯỢC

    VỀ LỊCH SỬ LUẬT SƯ VIỆT NAM

     

    Nghề luật sư ở Việt Nam đã có một bề dày lịch sự, có một quá trình hình thành và phát triển lâu dài từ khi bị chế độ thực dân đô hộ đến hòa bình đất nước và phát triển như giai đoạn hiện nay. Trong gia đoạn bị chế độ thực dân đô hộ (Trước cách mạng tháng 8 năm 1945), giai đoạn mà thực dân pháp xâm chiếm nước ta chế định Luật sư đã được đưa vào hệ thống pháp luật của giai đoạn đó. Ngày 26/11/1876 thực dân pháp đã ban hành những quy định về việc biện hộ (luật sư sau này) nhằm biện hộ cho những người Pháp hoặc người Việt Nam mang quốc tịch Pháp. Năm 1884 Toàn quyền pháp tại Việt Nam đã ký Sắc lệnh thành lập Luật sư Đoàn tại Sài Gòn (thành phố Hồ Chí Minh bây giờ) và Hà Nội quy định về việc các luật sư là người Pháp và người Việt có quốc tịch Pháp được quyền biện hộ trước Tòa án pháp cho người Pháp hoặc người Việt có quốc tịch Pháp. Quy định này có rất nhiều hạn chế và chỉ cho những người có quốc tịch pháp mới có quyền được làm luật sư. Đến năm 1911 Chính quyền pháp mới mở rộng quy định cho phép người không phải quốc tịch pháp cũng có quyền được làm luật sư và ngày 30/01/1911 Nhà cầm quyền Pháp tại Việt Nam đã ký Sắc lệnh chính thức mở rộng phạm vi và không giới hạn chỉ những người có quốc tịch Pháp mới được làm luật sư. Với sự phát triển nghề luật sư như một tất yếu của lịch sử, ngày 25/05/1930 những Sắc lệnh cuối cùng của người pháp tại Việt Nam cũng đã được ký, ban hành và thừa nhận tại Hà Nội, Sài Gòn và Đà Nẵng đã mở rộng phạm vi hoạt động của các luật sư được phép biện hộ tại Tòa Nam án và biện hộ cho cả những người không chỉ có quốc tịch Pháp như trước đây. Trong giai đoạn hình thành và bước đầu phát triển nghề luật sư, ghi nhận người đầu tiên làm luật sư đó là ông Phan Văn Trường, ông là người tốt nghiệp Đại học Luật và làm luật sư tại Pháp (ông sinh năm 1876 và mất năm 1933, ông là người làng Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội, ông là một tiến sỹ luật đầu tiên ở Việt Nam). Học viện tư pháp nơi đào tạo nghề luật sư đã được đặt tại con phố mang tên ông “Phố Phan Văn Trường”.

    Ngay sau khi cách mạng tháng tám thành công, Nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa được ra đời ngày 02/09/1945, mặc dù còn rất nhiều công việc phải làm cho chính phủ lâm thời nhưng ngày 10//10/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh cố 46/SL về tổ chức Đoàn Luật sư

    SẮC LỆNH

    CỦA CHỦ TỊCH CHÍNH PHỦ LÂM THỜI SỐ 46 NGÀY 10 THÁNG 10 NĂM 1945

    CHỦ TỊCH CHÍNH PHỦ LÂM THỜI VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ

    Chiểu theo lời đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tư pháp;

    Sau khi Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã hỏi ý kiến của ông Chánh nhất, ông Chưởng lý Toà Thượng thẩm và các luật sư Hà Nội;

    Sau khi Hội đồng Chính phủ đã thoả luận ngày mồng 4 tháng 10 dương lịch năm 1945;

    RA SẮC LỆNH:

    Điều thứ 1: Các tổ chức các đoàn thể luật sư trong nước Việt Nam dân chủ cộng hoà vẫn tạm giữ như cũ.

    Sắc lệnh ngày 25 tháng 5 năm 1930 quy định sự tổ chức ấy vẫn tạm thi hành với các điều sửa đổi sau này.

    Điều thứ 2: Các luật sư có quyền bào chữa ở trước tất cả cá toà án hàng tỉnh trở lên và trước các toà án quân sự.

    Điều thứ 3: Điều thứ 5 sắc lệnh ngày 25 tháng 5 năm 1930 này bãi bỏ và thay bằng điều sau đây:

    "Muốn được liệt danh vào bảng luật sư tại Toà Thượng thẩm Hà Nội hay Sài Gòn phải có đủ những điều kiện sau này:

    1- Có quốc tịch Việt Nam, bất luận nam nữ;

    2- Có bằng cử nhân luật;

    3- Đã làm luật sự tập sự trong ba năm (kể từ ngày tuyên thệ) ở một Văn phòng luật sư thực thụ trong nước Việt Nam.

    Những người đã làm luật sự tập sự ở Pháp có thể xin tính thời hạn tập sự ở Pháp nhưng chỉ được trừ nhiều nhất là 12 tháng.

    4- Có hạnh kiểm tốt;

    5- Được bằng chứng rằng đã hết hạn tập sự và đủ tư cách làm luật sự thực thụ.

    Bằng chứng ấy sẽ do Hội đồng kỷ luật luật sư cấp cho sau khi đã xét tài năng và đức hạnh của vị luật sư tập sự ấy.

    Nếu xét ra rằng luật sự tập sự chưa đủ tư cách, Hội đồng kỷ luật sau khi hỏi vị luật sự tập sự có thể gia hạn tập sự thêm một năm. Hội đồng kỷ luật chỉ có quyền gia hạn thêm tập sự ấy hai lần là cùng (mỗi lần một năm).

    Hết hạn hai năm ấy, Hội đồng kỷ luật phải cấp bằng chứng hay từ chối hẳn.

    Nếu từ chối thì bản quyết nghị của Hội đồng phải nói rõ nguyên cớ.

    Hội đồng phải gửi bản sao bản quyết nghị của mình cho ông Chưởng lý Toà Thượng thẩm và cho vị luật sư tập sự.

    Trong hạn một tháng kể từ ngày nhận được bản sao ấy, ông Chưởng lý và vị luật sư tập sự có quyền kháng cáo lên Toà Thượng thẩm theo Điều thứ 13 Sắc lệnh ngày 25 tháng 5 năm 1930 sửa đổi do Sắc lệnh ngày 24 tháng 7 năm 1931"

    Điều thứ 4: Đoàn thể luật sự thuộc Toà Thượng thẩm Sài Gòn hay Toà Thượng thẩm Hà Nội sẽ bầu một Hội đồng Luật sư nếu trong thuộc hạt có mười Văn phòng trở lên.

    Nếu không đủ số mười Văn phòng thì các luật sư thực thụ sẽ họp lại thành "Ban luật sư thực thụ" để tạm giữ nhiệm vụ của một Hội đồng luật sư. Ban ấy sẽ tự bầu lấy Chủ tịch và tổ chức lấy công việc.

    Điều thứ 5: Những luật sư đã tập sự được mười tám tháng thì Hội đồng luật sư có thể cho phép tạm quản lý một Văn phòng.

    Điều thứ 6: Những điều lệ nào trái với sắc lệnh này đều bãi bỏ.

    Điều thứ 7: Bộ trưởng Bộ Tư pháp chiểu sắc lệnh thi hành.

     

    Hồ Chí Minh (Đã ký)

    Sắc lệnh số 46/SL là sắc lệnh đầu tiên về luật sư của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, đã thể hiện sự quan tâm của Chính phủ cách mạng lâm thời và của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với chế định luật sư ở nước ta. Sắc lệnh số -163/SL ngày 23/3/1946 về tổ chức các Tòa án binh cũng có quy định cho bị cáo có quyền nhờ luật sư bào chữa.

    Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa được Quốc hội thông qua ngày 9/11/1946, Điều 67 có viết: ''Các phiên tòa đều xét xử công khai, trừ trường hợp đặc biệt, người bị cáo có quyền bào chữa lấy hoặc mượn luật sư.''

    Sắc lệnh số 69/SL ngày 18/6/1949 quy định chế định bào chữa viên cho các bị cáo tại các Tòa án. Sắc lệrth số 144/SL ngày 22/12/1949 mở rộng cho người không phải là luật sư cũng được bảo vệ quyền và lơi ích hợp pháp của các đương sự trong các vụ án dân sự.

    Ngày 31/12/1958 Quốc hội thông qua Hiến pháp thứ hai của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa; trong đó Điều 101 quy định: ''Việc xét xử tại các Tòa án nhân dân đều công khai, trừ trường hợp đặc biệt do luật định. Quyền bào chữa của bị cáo được đảm bảo''.

    Hiến pháp thứ 3 của Nhà nước ta năm 1980 và Hiến Pháp năm 1992 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đều quy định quyền bào chữa của bị cáo được bảo đảm.Tổ chức luật sư được thành lập để giúp bị cáo và các đương sự khác về mặt pháp lý.

    Pháp lệnh Luật sư: Ngày 25/7/2001, Ủy ban Thường vụ Quốc Hội đã thông qua Pháp lệnh mới về luật sư. Nội dung Pháp lệnh nổi bật một số điểm quan trọng là: Luật sư phải là người có bằng Cử nhân luật và phải qua lớp đào tạo về nghề luật sư mới được hành nghề, xác định Đoàn luật sư là tổ chức nghề nghiệp của các luật sư, còn tổ chức hành nghề luật sư là Văn phòng luật sư hoặc Công ty luật hợp danh, trong phạm vi toàn quốc sẽ có một tổ chức luật sư do Chính phủ quy định, kết hợp chặt chẽ việc quản lý của nhà nước với việc tự quản của tổ chức luật sư.

    Luật Luật sư năm 2006 ra đời: Ngày 29 tháng 06 năm 2006 Quốc Hội Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam đã thông qua và ban hành Luật Luật sư, Luật này có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2007, Luật này quy định về nguyên tắc, điều kiện, phạm vi, hình thức hành nghề, tiêu chuẩn, quyền, nghĩa vụ của luật sư, tổ chức hành nghề luật sư, tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, quản lý hành nghề luật sư, hành nghề của tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài, luật sư nước ngoài tại Việt Nam. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động của các luật sư, các tổ chức hành nghề luật sư.

    Ngày 20/11/2012 Quốc Hội Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Luật sư, luật sửa đổi, bổ sung này có hiệu lực kể từ ngày 01/07/2013.

    Cơ cấu tổ chức của hệ thống luật sư Việt Nam hiện hành:

    • Liên Đoàn luật sư Việt Nam;

    • Đoàn luật sư các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trên cả nước.

    Tiếp nối truyền thống của nghề luật sư Việt Nam từ Sắc lệch đầu tiên của Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, Sắc lệnh số 46/SL ngày 10/10/1946. Ngày 14/01/2013 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 149/QĐ-TTg về Ngày truyền thống của Luật sư Việt Nam và theo quyết định này là: Lấy ngày 10 tháng 10 hằng năm là “Ngày truyền thống của luật sư Việt Nam”. Toàn văn Quyết định như sau:

     

    THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
    --------

    CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
    Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
    ----------------

    Số: 149/QĐ-TTg

    Hà Nội, ngày 14 tháng 01 năm 2013

     

    QUYẾT ĐỊNH

    VỀ NGÀY TRUYỀN THỐNG CỦA LUẬT SƯ VIỆT NAM

    THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ

    Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 25 tháng 12 năm 2001;

    Xét đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tư pháp,

    QUYẾT ĐỊNH:

    Điều 1. Lấy ngày 10 tháng 10 hàng năm là “Ngày truyền thống của luật sư Việt Nam”.

     Điều 2.

    1. Việc tổ chức Ngày truyền thống của luật sư Việt Nam hàng năm phải đảm bảo những nội dung, yêu cầu:

    a) Thiết thực, tiết kiệm, có hiệu quả và tránh hình thức

    b) Giáo dục truyền thống, động viên phong trào thi đua yêu nước, nâng cao ý thức, trách nhiệm nghề nghiệp, đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam.

    c) Biểu dương, khen thưởng bằng các hình thức phù hợp với quy định của pháp luật đối với tập thể, cá nhân có thành tích trong hoạt động luật sư, gương mẫu trong việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

     2. Liên đoàn luật sư Việt Nam căn cứ vào quy định hiện hành có trách nhiệm hướng dẫn Đoàn luật sư các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức thực hiện Ngày truyền thống của luật sư Việt Nam theo đúng nội dung, yêu cầu quy định tại khoản 1, Điều này.

     Điều 3. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

    Điều 4. Bộ trưởng Bộ Tư pháp, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Chủ tịch Liên đoàn luật sư Việt Nam và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

    Thủ tướng chính phủ - Nguyễn Tấn Dũng (Đã ký)

     

    Sáng 3/10/2013 Liên đoàn Luật sư Việt Nam (LĐLSVN) họp báo chính thức công bố quyết định số 149/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ công nhận 10/10 là ngày truyền thống Luật sư Việt Nam.

    Sau 68 năm kể từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh kí sắc lệnh số 46 khai sinh ra nghề luật sư, tổ chức luật sư trong chế độ dân chủ nhân dân thì nay với quyết định công nhận ngày truyền thống, nghề luật sư đã chính thức được tôn vinh là một nghề có bề dày truyền thống, cần được củng cố, giữ gìn.

    Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh cho hay: “Đây là sự kiện có ý nghĩa chính trị - xã hội rộng lớn ghi nhận sự quan tâm, hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và cộng đồng xã hội đối với đội ngũ luật sư và nghề luật sư ở Việt Nam; đồng thời, ghi nhận sự trưởng thành lớn mạnh của đội ngũ luật sư và tổ chức xã hội - nghề nghiệp luật sư ở nước ta. Từ đó, nâng cao ý thức trách nhiệm của luật sư trong việc cung cấp các dịch vụ pháp lý có chất lượng cho cộng đồng xã hội, tạo lập niềm tin với Đảng, Nhà nước và xã hội; góp phần xây dựng, củng cố hình ảnh, địa vị pháp lý của luật sư và nghề luật sư trước cộng đồng xã hội.”

    Đôi điều về lịch sử hình thành và phát triển nghề Luật sư ở Việt Nam rất mong bạn đọc đóng góp ý kiến - Luật sư Ngô Thế Thêm – Văn phòng luật sư Doanh Gia.

    VĂN PHÒNG LUẬT SƯ DOANH GIA

    Địa chỉ: Số 43 ngõ 2 Ngọc Thụy, Long Biên, Hà Nội

    Điện thoại: 04.38.717.828;  Fax: 04.38.717.828  Di động: 0904779997

    Website:  www.luatdoanhgia.vn;                     Email: luatdoanhgia@gmail.com

 


  • ---------------------------------------------------------------------------------------

    • Bình luận của bạn

    •   

 

  •  
  • Đối tác pháp lý

  • Luật sư Ngô Thế Thêm tư vấn InfoTV

  •  

     

     

  • CHÍNH PHỦ

    BÁO ĐIỆN TỬ VNMEDIA

    HIỆP HỘI DN NHỎ & VỪA

    LIÊN ĐOÀN LUẬT SƯ VN

    BỘ CÔNG AN

    VIỆN KIỂM SÁT NDTC